Blog | Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift
Blog | Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift
Blog | Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift



Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift
Jongeren met een zorgvraag ervaren helaas nog te vaak dat het zorgaanbod onvoldoende aansluit bij wie zij zijn of wat ze nodig hebben. Professionals om hen heen menen te weten wat ze nodig hebben, gebaseerd op de hulp die ze nu ontvangen. Of raken samen met de jongere verstrikt in het web van het sociaal domein vol schotten, loketten, richtlijnen en regelreflexen. Waardoor we uiteindelijk binnen het sociaal domein met de beste bedoelingen niet het juiste doen.
Jongeren die kwetsbaar zijn en om hulp vragen zouden de leiding moeten hebben. En wij, de professionele wereld om hen heen, zouden steeds weer opnieuw zorgvraaggerichte gesprekken moeten voeren. We zijn tenslotte allemaal verschillend, en daarmee hebben we verschillende behoeften. Dat vraagt om maatwerk, ook om erger te voorkomen. Want als iets duidelijk wordt uit de cijfers rondom dak en thuisloze jongeren is het dat veel van hen een jeugdzorgverleden hebben. Een verleden waarbij met hulp en ondersteuning aan een hoopvolle toekomst werd gewerkt, maar wat vooralsnog bij toekomstmuziek bleef.
Maatwerk lijkt ingewikkeld en eerlijk…dat is het in de praktijk vaak ook. Van zorgvraaggericht leren denken wordt volgens mij iedereen enthousiast. Het geeft energie om de leefwereld van de klant centraal te mogen zetten, en niet de kaders die zijn vastgesteld door organisatie of gemeente, zodat je op deze manier een doorbraak kan realiseren en hiermee wezenlijk iets anders kan doen dan je deed. Maar wow, wat is het realiseren van maatwerk af en toe een kwestie van hardnekkig improviseren en een hele lange adem. Vaak zijn we geneigd wetgeving de schuld te geven maar nergens in de wet staat volgens mij dat maatwerk niet zou mogen of kunnen.
Nu ik dit schrijf dwalen mijn gedachten af naar Mila. Zwervend en 17 jaar was ze uiteindelijk uitgekomen bij een vriend waar ze voorlopig mocht blijven. Die vriend noemde ze Hans, en aan de andere kant van de tafel (ergens in een gemeentehuis) vond men dat je toch maar blij mocht zijn met zulke vrienden. Pas veel later begreep ik dat Hans niet zijn naam was, maar symbool stond voor de rol die hij vervulde in haar leven: hij Hans, zij Grietje.
Vragen. Luisteren. Wat wordt er nu écht gezegd? En wat heeft Mila nú nodig? En straks?
Mila gedroeg zich op een manier waardoor het lastig was om begripvol te blijven. Hierdoor had ze 10+ instellingen versleten en was ze boos, opstandig en veeleisend. Tenminste, dat is wat we zien. Want natuurlijk was ze ook gekwetst, verlaten, wantrouwend (en terecht!) en uitgeput. Mensen die haar niet goed kenden, zagen alleen haar razernij. En zij was doodmoe van het altijd maar uit moeten leggen en te moeten compenseren. En dus was het een kwestie van tijd voordat ze uit beeld zou verdwijnen.
En we weten allemaal dat een jonge vrouw op drift, zonder netwerk, geld en onderdak maar mét een rugzak vol ellende en een wantrouwen naar volwassenen, gelijk staat aan een springbokveulentje dat met een gebroken poot ligt te wachten tot de mannetjesleeuw, verveeld, haar kant op komt. Een sprintje trekken zal niet nodig zijn.
En nou komt het. De groep professionals om haar heen gíng zorgvraaggericht aan de slag en kwam er zo achter dat het heftige gedrag van Mila óók een reactie was op het hulpverleningsaanbod. Haar traumatische verleden stond het groepsgerichte woon/zorgaanbod niet toe. En groepsgericht was wat haar steeds werd aangeboden en waar ze dus steeds voor wegliep. Ben je dan opstandig en ondankbaar, of eerder realistisch en bang voor weer een tegenslag?
Haar ontmoeten waar ze ís, niet waar ze zou moeten zijn volgens de professionals.
Ze mocht níét uit beeld verdwijnen, ze zou hulp krijgen die echt bij haar paste, en zij mocht bepalen wie haar zou helpen en waarmee. Maar boy…wat was dat een klus. Er werden MKBA’s gemaakt, er moest door onverbiddelijke toegangspoorten heen worden gebeukt, Mila liep helaas soms in zeven sloten tegelijk en de mensen om haar heen kregen de schuld dat die sloot daar lag. Meer dan eens leek het of deze maatwerkrollercoaster zou vastlopen. En moesten de professionals hun stinkende best doen om niet in de reflex van: zie je wel, daarom heeft Mila tóch aanbod X/Y/Z/ nodig, te komen.
En toen kwam het verlossende telefoontje: Mila zou nog voor de kerst verhuizen naar haar eigen flatje met voldoende ondersteuning op alle gebieden van de Big 5. Het kan dus wél!
De succesfactoren van dit traject bleken uiteindelijk:
De zelfredzaamheid van Mila werd vergroot door de samenwerking van het team, waar zij ook onderdeel van was. Gezamenlijk dingen voor elkaar krijgen en steeds weer doorgaan, ook na tegenslag. Uitgangspunt was: het is jouw leven en jij bepaalt. Natuurlijk waren er heldere randvoorwaarden, maar daarbij stond steeds de zorgvraag van Mila voorop.
Een groep mensen die niet alleen maatwerkgericht denken, maar ook maatwerkgericht doen. Die elkaar vonden wanneer ze flinke tegenslagen te verwerken kregen, maar dan toch weer terugkwamen bij de oorspronkelijke bedoeling. Het loont dus om bij maatwerkoplossingen goed te kijken wie je dit laat doen en hen goed te faciliteren in hun doe-kracht.
Mila is voor mij het voorbeeld van hoe we tot maatwerk zijn gekomen door zorgvraaggericht met haar in gesprek te gaan. En in haar geval is op deze manier dak en thuisloosheid voorkomen. Dat gun je toch iedere jongere in een kwetsbare positie?
Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift
Jongeren met een zorgvraag ervaren helaas nog te vaak dat het zorgaanbod onvoldoende aansluit bij wie zij zijn of wat ze nodig hebben. Professionals om hen heen menen te weten wat ze nodig hebben, gebaseerd op de hulp die ze nu ontvangen. Of raken samen met de jongere verstrikt in het web van het sociaal domein vol schotten, loketten, richtlijnen en regelreflexen. Waardoor we uiteindelijk binnen het sociaal domein met de beste bedoelingen niet het juiste doen.
Jongeren die kwetsbaar zijn en om hulp vragen zouden de leiding moeten hebben. En wij, de professionele wereld om hen heen, zouden steeds weer opnieuw zorgvraaggerichte gesprekken moeten voeren. We zijn tenslotte allemaal verschillend, en daarmee hebben we verschillende behoeften. Dat vraagt om maatwerk, ook om erger te voorkomen. Want als iets duidelijk wordt uit de cijfers rondom dak en thuisloze jongeren is het dat veel van hen een jeugdzorgverleden hebben. Een verleden waarbij met hulp en ondersteuning aan een hoopvolle toekomst werd gewerkt, maar wat vooralsnog bij toekomstmuziek bleef.
Maatwerk lijkt ingewikkeld en eerlijk…dat is het in de praktijk vaak ook. Van zorgvraaggericht leren denken wordt volgens mij iedereen enthousiast. Het geeft energie om de leefwereld van de klant centraal te mogen zetten, en niet de kaders die zijn vastgesteld door organisatie of gemeente, zodat je op deze manier een doorbraak kan realiseren en hiermee wezenlijk iets anders kan doen dan je deed. Maar wow, wat is het realiseren van maatwerk af en toe een kwestie van hardnekkig improviseren en een hele lange adem. Vaak zijn we geneigd wetgeving de schuld te geven maar nergens in de wet staat volgens mij dat maatwerk niet zou mogen of kunnen.
Nu ik dit schrijf dwalen mijn gedachten af naar Mila. Zwervend en 17 jaar was ze uiteindelijk uitgekomen bij een vriend waar ze voorlopig mocht blijven. Die vriend noemde ze Hans, en aan de andere kant van de tafel (ergens in een gemeentehuis) vond men dat je toch maar blij mocht zijn met zulke vrienden. Pas veel later begreep ik dat Hans niet zijn naam was, maar symbool stond voor de rol die hij vervulde in haar leven: hij Hans, zij Grietje.
Vragen. Luisteren. Wat wordt er nu écht gezegd? En wat heeft Mila nú nodig? En straks?
Mila gedroeg zich op een manier waardoor het lastig was om begripvol te blijven. Hierdoor had ze 10+ instellingen versleten en was ze boos, opstandig en veeleisend. Tenminste, dat is wat we zien. Want natuurlijk was ze ook gekwetst, verlaten, wantrouwend (en terecht!) en uitgeput. Mensen die haar niet goed kenden, zagen alleen haar razernij. En zij was doodmoe van het altijd maar uit moeten leggen en te moeten compenseren. En dus was het een kwestie van tijd voordat ze uit beeld zou verdwijnen.
En we weten allemaal dat een jonge vrouw op drift, zonder netwerk, geld en onderdak maar mét een rugzak vol ellende en een wantrouwen naar volwassenen, gelijk staat aan een springbokveulentje dat met een gebroken poot ligt te wachten tot de mannetjesleeuw, verveeld, haar kant op komt. Een sprintje trekken zal niet nodig zijn.
En nou komt het. De groep professionals om haar heen gíng zorgvraaggericht aan de slag en kwam er zo achter dat het heftige gedrag van Mila óók een reactie was op het hulpverleningsaanbod. Haar traumatische verleden stond het groepsgerichte woon/zorgaanbod niet toe. En groepsgericht was wat haar steeds werd aangeboden en waar ze dus steeds voor wegliep. Ben je dan opstandig en ondankbaar, of eerder realistisch en bang voor weer een tegenslag?
Haar ontmoeten waar ze ís, niet waar ze zou moeten zijn volgens de professionals.
Ze mocht níét uit beeld verdwijnen, ze zou hulp krijgen die echt bij haar paste, en zij mocht bepalen wie haar zou helpen en waarmee. Maar boy…wat was dat een klus. Er werden MKBA’s gemaakt, er moest door onverbiddelijke toegangspoorten heen worden gebeukt, Mila liep helaas soms in zeven sloten tegelijk en de mensen om haar heen kregen de schuld dat die sloot daar lag. Meer dan eens leek het of deze maatwerkrollercoaster zou vastlopen. En moesten de professionals hun stinkende best doen om niet in de reflex van: zie je wel, daarom heeft Mila tóch aanbod X/Y/Z/ nodig, te komen.
En toen kwam het verlossende telefoontje: Mila zou nog voor de kerst verhuizen naar haar eigen flatje met voldoende ondersteuning op alle gebieden van de Big 5. Het kan dus wél!
De succesfactoren van dit traject bleken uiteindelijk:
De zelfredzaamheid van Mila werd vergroot door de samenwerking van het team, waar zij ook onderdeel van was. Gezamenlijk dingen voor elkaar krijgen en steeds weer doorgaan, ook na tegenslag. Uitgangspunt was: het is jouw leven en jij bepaalt. Natuurlijk waren er heldere randvoorwaarden, maar daarbij stond steeds de zorgvraag van Mila voorop.
Een groep mensen die niet alleen maatwerkgericht denken, maar ook maatwerkgericht doen. Die elkaar vonden wanneer ze flinke tegenslagen te verwerken kregen, maar dan toch weer terugkwamen bij de oorspronkelijke bedoeling. Het loont dus om bij maatwerkoplossingen goed te kijken wie je dit laat doen en hen goed te faciliteren in hun doe-kracht.
Mila is voor mij het voorbeeld van hoe we tot maatwerk zijn gekomen door zorgvraaggericht met haar in gesprek te gaan. En in haar geval is op deze manier dak en thuisloosheid voorkomen. Dat gun je toch iedere jongere in een kwetsbare positie?
Zonder maatwerk raken kwetsbare jongeren op drift
Jongeren met een zorgvraag ervaren helaas nog te vaak dat het zorgaanbod onvoldoende aansluit bij wie zij zijn of wat ze nodig hebben. Professionals om hen heen menen te weten wat ze nodig hebben, gebaseerd op de hulp die ze nu ontvangen. Of raken samen met de jongere verstrikt in het web van het sociaal domein vol schotten, loketten, richtlijnen en regelreflexen. Waardoor we uiteindelijk binnen het sociaal domein met de beste bedoelingen niet het juiste doen.
Jongeren die kwetsbaar zijn en om hulp vragen zouden de leiding moeten hebben. En wij, de professionele wereld om hen heen, zouden steeds weer opnieuw zorgvraaggerichte gesprekken moeten voeren. We zijn tenslotte allemaal verschillend, en daarmee hebben we verschillende behoeften. Dat vraagt om maatwerk, ook om erger te voorkomen. Want als iets duidelijk wordt uit de cijfers rondom dak en thuisloze jongeren is het dat veel van hen een jeugdzorgverleden hebben. Een verleden waarbij met hulp en ondersteuning aan een hoopvolle toekomst werd gewerkt, maar wat vooralsnog bij toekomstmuziek bleef.
Maatwerk lijkt ingewikkeld en eerlijk…dat is het in de praktijk vaak ook. Van zorgvraaggericht leren denken wordt volgens mij iedereen enthousiast. Het geeft energie om de leefwereld van de klant centraal te mogen zetten, en niet de kaders die zijn vastgesteld door organisatie of gemeente, zodat je op deze manier een doorbraak kan realiseren en hiermee wezenlijk iets anders kan doen dan je deed. Maar wow, wat is het realiseren van maatwerk af en toe een kwestie van hardnekkig improviseren en een hele lange adem. Vaak zijn we geneigd wetgeving de schuld te geven maar nergens in de wet staat volgens mij dat maatwerk niet zou mogen of kunnen.
Nu ik dit schrijf dwalen mijn gedachten af naar Mila. Zwervend en 17 jaar was ze uiteindelijk uitgekomen bij een vriend waar ze voorlopig mocht blijven. Die vriend noemde ze Hans, en aan de andere kant van de tafel (ergens in een gemeentehuis) vond men dat je toch maar blij mocht zijn met zulke vrienden. Pas veel later begreep ik dat Hans niet zijn naam was, maar symbool stond voor de rol die hij vervulde in haar leven: hij Hans, zij Grietje.
Vragen. Luisteren. Wat wordt er nu écht gezegd? En wat heeft Mila nú nodig? En straks?
Mila gedroeg zich op een manier waardoor het lastig was om begripvol te blijven. Hierdoor had ze 10+ instellingen versleten en was ze boos, opstandig en veeleisend. Tenminste, dat is wat we zien. Want natuurlijk was ze ook gekwetst, verlaten, wantrouwend (en terecht!) en uitgeput. Mensen die haar niet goed kenden, zagen alleen haar razernij. En zij was doodmoe van het altijd maar uit moeten leggen en te moeten compenseren. En dus was het een kwestie van tijd voordat ze uit beeld zou verdwijnen.
En we weten allemaal dat een jonge vrouw op drift, zonder netwerk, geld en onderdak maar mét een rugzak vol ellende en een wantrouwen naar volwassenen, gelijk staat aan een springbokveulentje dat met een gebroken poot ligt te wachten tot de mannetjesleeuw, verveeld, haar kant op komt. Een sprintje trekken zal niet nodig zijn.
En nou komt het. De groep professionals om haar heen gíng zorgvraaggericht aan de slag en kwam er zo achter dat het heftige gedrag van Mila óók een reactie was op het hulpverleningsaanbod. Haar traumatische verleden stond het groepsgerichte woon/zorgaanbod niet toe. En groepsgericht was wat haar steeds werd aangeboden en waar ze dus steeds voor wegliep. Ben je dan opstandig en ondankbaar, of eerder realistisch en bang voor weer een tegenslag?
Haar ontmoeten waar ze ís, niet waar ze zou moeten zijn volgens de professionals.
Ze mocht níét uit beeld verdwijnen, ze zou hulp krijgen die echt bij haar paste, en zij mocht bepalen wie haar zou helpen en waarmee. Maar boy…wat was dat een klus. Er werden MKBA’s gemaakt, er moest door onverbiddelijke toegangspoorten heen worden gebeukt, Mila liep helaas soms in zeven sloten tegelijk en de mensen om haar heen kregen de schuld dat die sloot daar lag. Meer dan eens leek het of deze maatwerkrollercoaster zou vastlopen. En moesten de professionals hun stinkende best doen om niet in de reflex van: zie je wel, daarom heeft Mila tóch aanbod X/Y/Z/ nodig, te komen.
En toen kwam het verlossende telefoontje: Mila zou nog voor de kerst verhuizen naar haar eigen flatje met voldoende ondersteuning op alle gebieden van de Big 5. Het kan dus wél!
De succesfactoren van dit traject bleken uiteindelijk:
De zelfredzaamheid van Mila werd vergroot door de samenwerking van het team, waar zij ook onderdeel van was. Gezamenlijk dingen voor elkaar krijgen en steeds weer doorgaan, ook na tegenslag. Uitgangspunt was: het is jouw leven en jij bepaalt. Natuurlijk waren er heldere randvoorwaarden, maar daarbij stond steeds de zorgvraag van Mila voorop.
Een groep mensen die niet alleen maatwerkgericht denken, maar ook maatwerkgericht doen. Die elkaar vonden wanneer ze flinke tegenslagen te verwerken kregen, maar dan toch weer terugkwamen bij de oorspronkelijke bedoeling. Het loont dus om bij maatwerkoplossingen goed te kijken wie je dit laat doen en hen goed te faciliteren in hun doe-kracht.
Mila is voor mij het voorbeeld van hoe we tot maatwerk zijn gekomen door zorgvraaggericht met haar in gesprek te gaan. En in haar geval is op deze manier dak en thuisloosheid voorkomen. Dat gun je toch iedere jongere in een kwetsbare positie?


